Coach & psycholoog · 4 min lezen
Onze persoonlijkheid heeft ons ver gebracht. Ze hielp ons overleven, erbij horen, presteren en graag gezien worden. Maar er komt een moment waarop die vertrouwde manier van functioneren niet meer volstaat. Op het werk, in je relaties, in je leven. Dan schuurt het. En dat is goed nieuws.
"Goed! En met jou?"
Jarenlang beantwoordde ik de vraag 'hoe gaat het?' standaard met "Goed! En met jou?" Het is een typisch gevolg van mijn Enneagram-type, en een van mijn verdedigingsmechanismen: laten uitschijnen dat het goed met me gaat, zodat ik er ongestoord voor de ander kan zijn. Om zo de liefde te krijgen waarnaar ik altijd op zoek was.
Een groot deel van mijn leven haalde ik mezelf naar beneden. Niets wat ik deed was waardevol genoeg. Mijn wensen en verlangens deden er niet toe. Ik cijferde mezelf continu weg om in de ogen van de ander de 'lieve' of de 'goeie' te zijn. Mijn drijfveer was altijd: graag gezien worden. Complimenten wimpelde ik af.
Het keerpunt
Ik weet nog precies waar ik zat toen het keerpunt kwam. Tijdens een langdurige opleiding zei een leraar dat er twee soorten egoproblemen zijn. Mensen die zich groter maken dan ze zijn, en mensen die zich kleiner maken dan ze zijn. Ik moest even slikken. Plots besefte ik dat ik tot die tweede groep behoorde. Ik had dus ook een egoprobleem, even groot als dat van de eerste groep. Daar op die stoel besliste ik dat ik er iets aan zou doen.
“Je kleiner maken dan je bent, is evengoed een egoprobleem als je groter maken.
Wat het Enneagram me gaf
Coachees vragen me weleens wat me het meest geholpen heeft op mijn groeipad. Het blijft een proces, maar het zelfinzicht, het begrip en de mildheid die ik via het Enneagram kreeg, zijn heel belangrijk geweest. Inzicht in hoe ik functioneer, wat me drijft, waar ik bang voor ben en van wegloop, en wat ik kost wat kost wil bereiken.
Daardoor ben ik veel bewuster in het leven gaan staan. Ik maak bewustere keuzes en neem bewustere beslissingen. Zoals tijd inplannen puur voor mezelf, of mezelf bewust een compliment geven. Mezelf wegcijferen blijft een aandachtspunt. Maar vandaag kan ik oprecht zeggen dat ik mezelf graag zie en waardevol vind.
Ook op het werk
Ook ik loop soms met open ogen in mijn eigen valkuilen. Toen ik een nieuwe website en een nieuw logo wilde, ging ik uit gewoonte en loyaliteit weer aan de slag met de leveranciers van elf jaar eerder. Zonder er bewust over na te denken. Het proces liep niet: verschillende verwachtingen, onbegrip, eindeloze miscommunicatie, blokkades. Pas toen ik dat zag en durfde te veranderen, ondanks de extra kost, liep het plots als een fluitje van een cent. Opeens begreep de ander me met drie woorden. Flow.
Hetzelfde gebeurde toen trainingen die me vroeger energie gaven, plots energievreters werden. Mijn persoonlijkheid wilde vasthouden aan wat vertrouwd en succesvol was. Mijn kern wist al lang dat het tijd was voor iets anders.
Persoonlijkheid of intuïtie?
Ik leerde het verschil kennen tussen de stem van mijn persoonlijkheid en die van mijn intuïtie. Toen mijn intuïtie zei dat ik naar een retreat in Costa Rica moest, midden in een pandemie, schreeuwde mijn persoonlijkheid: "Elke, dit kun je niet maken." Ik zette mijn persoonlijkheid opzij, ging op onderzoek uit, en het werd een van de meest levensveranderende reizen van mijn leven.
Je persoonlijkheid is niet je vijand. Ze heeft je beschermd en ver gebracht. Maar ze hoort aan de leiband, niet aan het stuur. Het is tijd om je leven te laten leiden door de diepere kern die we allemaal in ons dragen: ons bewustzijn.
“Je persoonlijkheid hoort aan de leiband, niet aan het stuur.
Wanneer het niet meer werkt
Merk je dat je oude manier van functioneren niet meer volstaat? Dat je harder werkt maar minder bereikt? Dat dezelfde conflicten in je team blijven terugkomen? Dat wat je vroeger energie gaf, je nu leegzuigt? Dan is dat geen falen. Het is een uitnodiging. Om eerlijk te kijken naar wie je bent, wat je doet, waarom je doet wat je doet, en of je dat nog wel moet doen.
Dat is mijn belangrijkste ritueel van zelfliefde: zo bewust mogelijk in het leven staan, en zorg dragen voor mijn bewust-zijn en mijn groei. En ja, even terugvallen in onbewust gedrag hoort daar helemaal bij. Zodra je het merkt, ga je gewoon weer door.
Loop jij of je team vast in oude patronen?
Met het Enneagram krijg je inzicht in wat je drijft en waar je vastloopt, individueel of als team. Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek.
Plan een kennismakingsgesprekLiefs,
Elke
Over de auteur
Elke Verboven
Elke haalde haar master in de Klinische Psychologie aan de Universiteit Gent en is erkend psycholoog. Met People Coach begeleidt ze particulieren, professionals, leiders en teams naar meer bewust-zijn, in het leven en in het werk. Lees meer over People Coach
Wanneer je persoonlijkheid niet meer werkt